در فرایندهای جوشکاری برای اتصال و نگه داری الکترود از ابزارهای مختلفی استفاده می شود که یکی از آن ها انبر جوشکاری است. این ابزار یکی از اصلی ترین ابزارهایی است که وظیفه انتقال جریان برق از دستگاه جوش به الکترود و ثابت نگه داشتن آن را بر عهده دارد. انتخاب صحیح این وسیله و استفاده درست از آن تاثیر قابل توجهی بر کیفیت جوش و افزایش طول عمر تجهیزات خواهد داشت. در این مقاله به معرفی این ابزار، کاربردهای انبر جوشکاری ، انواع انبر جوشکاری و نکات مهم استفاده و نگه داری آن می پردازیم. بنابراین پیشنهاد می کنیم تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
انبر جوشکاری چیست ؟
همانطور که پیش تر نیز اشاره کردیم، این ابزار یکی از ابزارهای اصلی در فرایند جوشکاری است که وظیفه نگه داشتن الکترود و انتقال جریان الکتریکی از دستگاه جوش به محل اتصال را بر عهده دارد. این ابزار معمولا از دو بخش اصلی تشکیل می شود:
- دسته عایق برای جلوگیری از انتقال جریان برق به دست کاربر
- فک های فلزی با وظیفه گرفتن محکم الکترود
طراحی این ابزار به شکلی است که علاوه بر ایمنی، امکان تعویض سریع الکترود را فراهم می کند.
برای انجام کار جوشکاری یکی از روش ها به صورت جوشکاری زیر پودری می باشد برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید مقاله جوشکاری زیر پودری چیست را مطالعه نمایید.
کاربردهای انبر جوشکاری
این ابزار در عملیات جوشکاری چند نقش مهم دارد که در ادامه به ذکر آن ها خواهیم پرداخت:
- نگه داشتن الکترود
از مهم ترین وظایف این ابزار، ثابت نگه داشتن الکترود در زاویه و موقعیت مناسب در حین جوشکاری است تا قوس الکتریکی به درستی شکل گیرد.
- انتقال جریان الکتریکی
از طریق کابل متصل به دستگاه جوس، جریان برق به فک های فلزی این ابزار منتقل شده و از آن به الکترود می رسد.
- تعویض سریع الکترود
طراحی فک های این ابزار به شکلی است که کاربر قادر به تعویض الکترود مصرف شده در کم ترین زمان ممکن، بدون ابزار اضافه باشد.
- ایجاد ایمنی برای کاربر
دسته های عایق این ابزار، مانع انتقال جریان برق به دست کاربر و در نتیجه مانع خطر برق گرفتگی می شوند.
- کنترل حرارت در محل جوش
با نگه داشتن دقیق الکترود و انتقال بهینه جریان، کیفیت قوس و در نتیجه جوش بهبود می یابد.
حال که با کاربردهای انبر جوش آشنا شدیم، بهتر است با انواع آن نیز آشنا شویم. در ادامه به معرفی انواع انبر جوش خواهیم پرداخت.
انواع انبر جوشکاری
این ابزار در مدل های مختلفی تولید و عرضه می شوند که استفاده از هر یک برای شرایط مختلف مناسب هستند. دسته بندی این ابزار اغلب بر اساس طراحی، ظرفیت انتقال جریان و نحوه استفاده انجام می شود.
انواع انبر جوش عبارتنداز:
- مدل دستی
مدل دستی جزو پرکاربردترین انواع این ابزار است که جوشکار به صورت مستقیم آن را در دست می گیرد. این مدل ها سبک و ساده و برای بیشتر پروژه های کارگاهی نیز مناسب هستند.
- مدل ماشینی یا اتوماتیک
این مدل ها در سیستم های جوشکاری صنعتی یا رباتیک مورد استفاده قرار می گیرند که توسط بازوی مکانیکی یا ماشین آلات کنترل می شوند و برای تولید انبوه مناسب هستند.
- مدل کلمپی
در این مدل، به جای نگه داشتن الکترود به صورت دستی، الکترود یا قطعه کار با فشار کلمپ به صورت ثابت نگه داشته می شود. این مدل ها بیشتر در جوش نقطه ای یا جوش مقاومتی مورد استفاده قرار می گیرند.
- مدل های دارای فک فنری
در این مدل ها، مکانیزم فنر داخلی با فشار ثابت باعث نگه داشتن الکترود شده و احتمال لغزش کم تر می شود.
- مدل های صنعتی، سنگین کار یا قدرتی (Heavy Duty)
این مدل ها برای انتقال جریان های بالا در پروژه های صنعتی سنگین طراحی شده اند و اغلب وزن بیشتری نسبت به مدل های دیگر دارند.
اجزای اصلی انبر جوشکاری
این ابزار از چند قسمت اصلی تشکیل شده است که هر یک نقش مهمی در عملکرد صحیح و ایمن ان دارند. اجزای اصلی این ابزار عبارتنداز:
- دسته عایق که معمولا از مواد مقاوم در برابر حرارت و عایق الکتریکی ساخته می شود تا از انتقال جریان برق به دست کاربر جلوگیری و ایمنی کار را افزایش دهد.
- فک ها (گیره ها) که بخش فلزی انبر است. این قسمت وظیفه محکم نگه داشتن الکترود را بر عهده دارد. کیفیت طراحی این بخش (فک ها) بر ثبات الکترود و کیفیت جوش، تاثیر مستقیم دارد.
- کابل اتصال که ضخیم و مقاوم است و جریان برق را از دستگاه جوش به فک ها منتقل می کند. این کابل ها برای مقاومت در شرایط کارگاهی، می بایست انعطاف پذیر بوده و از مقاومت بالایی در برابر ضربه و حرارت برخوردار باشند.
- پیچ تنظیم فک که در بیشتر مدل ها برای تنظیم فشار فک ها روی الکترود به کار می روند تا الکترود، محکم و در عین حال بدون آسیب نگه داشته شود.
- سیستم خنک کننده که در برخی مدل های صنعتی تعبیه شده است تا از داغ شدن بیش از جد انبر جلوگیری نماید.
نحوه استفاده از انبر جوشکاری
برای داشتن جوش با کیفیت و حفظ ایمنی، می بایست از این ابزار به طور صحیح استفاده کرد. به همین دلیل در این قسمت به مراحل و نکات مهم استفاده از آن خواهیم پرداخت:
- انتخاب الکترود مناسب: قبل از انجام هر کاری، می بایست الکترود متناسب با نوع جوشکاری و جنس فلز انتخاب شود.
- قرار دادن الکترود در فک انبر: الکترود بایستی به صورت محکم و ثابت در بین فک های انبر قرار گیرد. استفاده از پیچ تنظیم فک (در مدل های دارای آن) به تنظیم فشار مناسب کمک می کند تا الکترود بدون لقی بوده و دچار آسیب نشود.
- برقراری اتصال ایمن با دستگاه جوشکاری: کابل انبر می بایست به درستی و به صورت محکم به خروجی دستگاه وصل شود تا انتقال جریان بدون توقف انجام شود.
- کنترل زاویه و فاصله الکترود: زاویه نگه داشتن الکترود نسبت به سطح کار و فاصله آن باید طبق نوع جوش و دستورالعمل های فنی رعایت شود تا کیفیت جوش در بالاترین سطح ممکن قرار گیرد.
- تعویض به موقع الکترود: الکترودهای مصرف شده می بایست به سرعت و بدون تعلل تعویض شوند تا جوش دچار افت کیفیت نشود.
نکات ایمنی:
- همیشه از دستکش های عایق و لباس محافظ استفاده کنید.
- از تماس بدن با قسمت های فلزی انبر در حین جوشکاری خودداری کنید.
- محل کار می بایست خشک و عاری از هر گونه مواد قابل اشتعال باشد.
نکات نگهداری و افزایش طول عمر انبر جوشکاری
نگهداری صحیح انبر جوشکاری به دوام ابزار و افزایش کیفیت کار کمک می کند. نکات مهم نگهداری انبر جوش عبارتنداز:
- تمیزکاری منظم
فک ها و دسته ابزار می بایست پس از هر بار استفاده گردگیری شده، پودر جوش و ذرات فلزی از روی آن ها پاک شوند.
- بررسی اتصالات کابل
برای جلوگیری از ایجاد جرقه های ناخواسته، اتصالات کابل به انبر و دستگاه جوش می بایست محکم و بدون قطعی باشد.
- جلوگیری از آسیب به کابل
از خم شدن های شدید کابل، کشیده شدن یا قرار گرفتن آن در معرض حرارت مستقیم خودداری شود.
- نگه داری در محیط خشک
برای جلوگیری از زنگ زدگی و سایر آسیب های ناشی از رطوبت، انبر در مکان خشک و دور از رطوبت نگه داری شود.
- بازرسی دوره ای
برای شناسایی ترک، سایش یا هر آسیب دیگری، فک ها، دسته و کابل را به صورت دوره ای بررسی کنید و در صورت نیاز اقدام به تعمیر و یا تعویض انبر نمایید.
