لحیم کاری یکی از کارهایی است که همه افراد مشغول در صنعت الکترونیک و الکتریک باید آن را بلد باشند. برخی گمان می کنند، لحیم کاری با هویه کار آسانی است در حالی که اتصال در جوشکاری با قوس الکتریکی از نوع کوالانسی و اتصال در لحیم کاری از نوع واندروالسی است. بنابراین اتصال در لحیم کاری بسیار قوی و یک اتصال دائمی است، پس برای انجام یک لحیم کاری صحیح و بدون ایراد نیاز به تمرین و تکرار دارد. به همین دلیل در این مطلب تحت عنوان آموزش صحبح لحیم کاری با هویه، اطلاعات مفیدی درباره اصول لحیم کاری، تجهیزات مورد نیاز لحیم کاری، نحوه راه اندازی هویه، نحوه کار با هویه و نکاتی برای داشتن یک لحیم خوب را در اختیارتان قرار خواهیم داد. بنابراین پیشنهاد می کنیم تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
تجهیزات لازم برای لحیم کاری
- هویه استیشن
- فلاکس یا روغن لحیم
فلاکس و روغن لحیم صد در صد برای انجام یک لحیم کاری با کیفیت مورد نیاز است. وقتی بخواهیم دو بخش رسانا را با لحیم کاری به هم وصل کنیم، محل اتصال آن ها بایستی تمیز و عاری از هرگونه چربی، رنگ، زنگ زدگی و ... باشد. از طرفی هنگام لحیم کاری درجه حرارت زیاد است، در محل لحیم کاری لایه ای اکسید تشکیل می شود. پس از پایان لحیم کاری، ممکن است این لایه اکسید، مانع تماس الکتریکی بین آن دو بخش رسانا شود. چاره این مشکل، استفاده از روغن لحیم یا فلاکس است.
البته لازم به ذکر است که برخی از سیم های لحیم حاوی ماده فلاکس هستند. در صورت تهیه این نوع سیم لحیم، دیگر نیازی به استفاده از مایع فلاکس نخواهید داشت.
ضمنا لازم به ذکر است که در بازار انواع هویه موجود است و می توانید از هویه گازی نیز برای این کار استفاده کنید.
راه اندازی هویه و نحوه استفاده از آن
- تمیز کردن نوک هویه و قلع اندود کردن آن
- شروع اتصال قطعات به یکدیگر
- اول دمای مناسب را با توجه به نوع قطعات و نحوه لحیم کاری انتخاب کنید. در حالت کلی بهترین دما، دمای پایین است که در عین حال قدرت لازم را داشته باشد. یعنی اگر دمای مورد نشاز 300 درجه یا بالاتر است، دما را روی 300 درجه (حداقل دما) تنظیم کنید. به این ترتیب هم عمر ابزار افزایش می یابد و هم به قطعات الکترونیکی آسیب وارد نمی شود.
- وقتی دمای هویه به حد لازم رسید، آن را در یک دست و سیم لحیم را در دست دیگر بگیرید. هویه داغ را حدودا 1 ثانیه در محل اتصال دو قطعه نگه دارید و بعد سیم لحیم را آنجا بگذارید تا گرم و در نهایت ذوب شود، به این ترتیب فضاهای بین دو قطعه پر می شود.
- در گام بعدی باید کمی صبر کنید تا لحیم ذوب شده خنک شود. برای سرد شدن لحیم مذاب نیاز به ابزار خاصی نیست. فقط صبر کنید تا لحیم خود به خود خنک شود.
- پس از خنک شدن لحیم، کیفیت آن را بررسی کنید. توجه داشته باشید که یک اتصال خوب بایستی صاف، یکنواخت و براق باشد.
آموزش لحیم کاری روی برد
- برای لحیم کاری قطعات smd روی برد مدار چاپی می توانید از هویه به صوت تک طرفه یا به صورت دو طرفه و یا از هیتر هویه استفاده کنید. پس سه روش برای لحیم کاری این قطعات روی برد مدار چاپی وجود دارد.
- برای اتصال قطعه SMD با هویه می توانید قطعه را در جهت درست روی برد قرار دهید و آن را فیکس کنید و سپس به پایه های قطعه کمی قلع داده و با هویه آن را لحیم کنید.
نکاتی برای داشتن لحیم با کیفیت
- برای جلوگیری از آسیب به قطعاتی مثل دیود و خارن، پیشنهاد می شود از خمیر قلع در حین لحیم کاری استفاده کنید.
- توجه داشته باشید که زمان اتصال هویه به سطح مورد نظر بیشتر از 2 الی 3 ثانیه طول نکشد، چون ممکن است گرمای زیاد باعث خرابی قطعات روی برد شود.
- حرارت هویه یکی از عوامل مهم در داشتن یک لحیم با کیفیت است. بنابراین قبل از شروع به کار درجه حرارت هویه را به درستی تنظیم کنید.
- از لوازم جانبی مثل پایه هویه، پنس و ... استفاده کنید.
- وقتی می خواهید نوک هویه را تمیز کنید، آن را به سمت جلو و عقب نکشید چون ممکن است المنت داخلی هویه قطعه شود.
- مراقب تماس نوک هویه با سیم لحیم باشید. نوک هویه نباید با سیم لحیم تماس پیدا کند.
- ظاهر لحیم با کیفیت و خوب، صاف و یکنواخت است. پس اگر لحیم شما ظاهر یکنواختی ندارد یعنی یعنی لحیم کاری به درستی انجام نشده است.
- بعد از اتمام کار و سرد شدن نوک هویه، حتما نوک هویه را با پد و مایع تمیزکننده مخصوص نوک هویه تمیز کنید.
