لحیم کاری تکنیکی برای اتصال قطعات فلزی به یکدیگر است. این کار در صنایع مختلف مخصوصا در صنعت الکترونیک انجام می شود. شخصی که به تازگی قصد یادگیری و انجام لحیم کاری را دارد قطعا با تمرین و تکرار می تواند مهارت لازم را کسب کند. گاهی ممکن است مشکلاتی در لحیم کاری به وجود بیاید که این مشکلات صرفا به دلیل اشتباه و یا تازه کار بودن فردی که لحیم کاری را انجام داده، نیست. در واقع یکسری مشکلات رایج در لحیم کاری وجود دارد که بنا به دلایل مختلفی ممکن است رخ دهند. ما در این مقاله مشکلات رایج لحیم کاری و راه حل شناسایی و برطرف کردن آن ها و روش های جلوگیری از ایجاد این مشکلات را ذکر خواهیم کرد. پس پیشنهاد می کنیم تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.
لحیم کاری چیست و چه کاربردی دارد ؟
قبل از پرداختن به مشکلات لحیم کاری، ابتدا به این پرسش پاسخ دهیم که لحیم کاری چیست و چه کاربردی دارد ؟
اگر بخواهیم لحیم کاری را در یک جمله کوتاه تعریف کنیم، باید گفت اتصال دو فلز به هم توسط فرایند ذوب و انجماد را لحیم کاری می گویند. از این فرایند یا تکنیک برای اتصال انواع فلزهای مختلف استفاده می شود. لحیم ماده ای اسن که اغلب از ترکیب قلع و سرب به تشکیل شده و با استفاده از حرارت یک منبع حرارتی مثل هویه در محل موردنظر ذوب می شود. سپس سفت شدن آن در محل، باعث ایجاد چسبندگی و اتصال شده و جریان الکتریکی را برقرار می کند.
از لحیم کاری برای ساخت و تعمیر لوازم الکترونیکی مختلف از ابعاد کوچک تا بزرگ استفاده می شود.
مشکلات رایج لحیم کاری چیست ؟
در این قسمت به مشکلات رایجی که در لحیم کاری رخ می دهد خواهیم پرداخت :
• لحیم سرد
یکی از مشکلات رایح در لحیم کاری بروز اتصالات است. این مشکل اغلب در کار افراد تازه کار مشاهده می شود ولی حتی ممکن است افراد با تجربه و ماهر نیز اشتباهاتی که منجر به ایجاد آن می شود را انجام دهند.
این اشکال زمانی رخ می دهد که لحیم به صورت کامل ذوب نشده باشد و زمانی لحیم به خوبی ذوب نمی شود که حرارت و گرمای لازم به لحیم اعمال نشده باشد. در این صورت با این مشکل موجه خواهیم شد.
این لحیم به مرور زمان و به تدریج ترک می خورد و ممکن است کاملا از بین برود. از طرفی یکی از مشکلات مهمی که در نتیجه آن ایجاد می شود، عدم برقراری اتصال صحیح و عبور جریان از قطعات الکتریکی است. زیرا همانطور که پیش تر نیز گفته شد، یکی از اهداف لحیم کاری، برقراری اتصال الکتریکی بین قطعات مختلف الکتریکی است که با ایجاد مشکل مذکور، این کار به درستی انجام نمی شود.
احتمالا این سوال برایتان مطرح شده که چگونه می توانیم این مشکل را تشخیص دهیم؟
در پاسخ به این پرسش باید بگوییم که در صورت ایجاد این مشکل، ظاهر لحیم خشن و ناهموار است. بنابراین اگر پس از اتمام لحیم کاری با چنین صحنه ای مواجه شدید، یعنی این مشکل به وجود آمده است. البته اگر لحیم کاری در سطح بسیار کوچکی انجام شده باشد، ممکن است این سطوح ناصاف فقط با ذره بین قابل مشاهده باشند.
در صورت تمایل جهت کسب اطلاعات بیشتر درباره این مشکل لحیم کاری و اینکه چه عواملی باعث به وجود آمدن آن می شود، روی لینک لحیم سرد چیست؟ کلیک کنید.
• گرم شدن بیش از حد اتصالات
دومین مشکلی که در این مقاله به آن می پردازیم، مشکل گرم شدن بیش از حد اتصالات است. وقتی گرمای بیش از حد اعمال شود، با لحیم و فلاکس سوخته مواجه خواهیم شد که باعث عدم جریان الکتریکی نیز می شود.
• اتصال ناخواسته بین دو بخش از برد
یکی دیگر از مشکلاتی که ممکن است در حین لحیم کاری رخ دهد، ایجاد پل لحیم کاری یا همان چسبندگی لحیم دو بخش به یکدیگر است. زمانی که می خواهیم دو قطعه را در مجاورت هم به سطح برد لحیم کنیم، اگر دقت لازم را نداشته باشیم، این مشکل (اتصال ناخواسته) ایجاد خواهد شد.
• لحیم کاری ضعیف
لحیم کاری ضعیف چهارمین مشکلی است که در این مقاله به آن می پردازیم. اگر مقدار لحیم استفاده شده کافی نباشد، با چنین مشکلی مواجه خواهیم شد. وقتی این مشکل ایجاد می شود، شرایط تماس الکتریکی ظاهرا خوب است اما چون از لحیم و قلع کافی استفاده نشده، اتصال ضعیف است و ممکن است با کوچکترین ضربه اتصال از بین برود.
• وجود لحیم اضافی در کار
همانطور که استفاده از لحیم به مقدار کم باعث ایجاد مشکل می شود، استفاده از لحیم اضافی نیز ممکن است باعث عدم برخورد بخشی از پین یا پد با لحیم شود و اتصال الکتریکی نامطمئنی بوجود آید.
• عدم اتصال صحیح در بخش های پین و پد
این مشکل در دو صورت به وجود می آید :
- لحیم به پین های قطعه موردنظر چسبیده ولی به پد متصل نشده باشد.
این اتفاق نیز معمولا به دلیل کثیف بودن برد و محل اتصال به وجود می آید. برای اینکه با چنین مشکلی مواجه نشوید، قبل از اقدام به لحیم کاری، سطوح مورد نظر را با مواد مناسب مثل مایع فلاکس تمیز کنید.
- لحیم به خوبی به پد متصل شده اما اتصالی با پین نداشته باشد.
این مشکل هم دقیقا برعکس مورد قبلی، زمانی اتفاق می افتد که لحیم به خوبی به پد متصل شده اما با پین اتصالی نداشته باشد و علت این است که گرمای کافی بین پین ها منتقل نشده است.
• دیدن سیم های اضافی در لحیم کاری
سیم های اضافی قطعات لحیم شده نیز می توانند باعث بروز مشکلاتی مثل اتصال کوتاه پایه ها، ایجاد ظاهر نامناسب در برد، آسیب به قطعات و ... شوند. برای اینکه با چنین مشکلاتی مواجه نشوید، توصیه می کنیم حتما پس از اتمام لحیم کاری و اطمینان از درست بودن قطعات، سیم های اضافی را با سیم چین مناسب کوتاه کنید.
• ذوب نشدن سیم لحیم
یکی از سوالات رایجی که ممکن است برای بیشتر مردم ایجاد شود، این است که چرا هویه سیم لحیم را ذوب نمی کند ؟
از جمله دلایل ایجاد این مشکل عبارت است از :
- دمای پایین لحیم کاری و داغ نبودن دستگاه
- اکسید شدن نوک لحیم یا تمیز نبودن آن
- کثیف یا اکسید شدن قطعات و محل لحیم کاری
- کیفیت پایین سیم
- عدم توانمندی اپراتور
- مناسب نبودن دستگاه لحیم کاری یا سیم
- و ..
رفع مشکلات رایج لحیم کاری
در بخش قبلی به 7 مشکل رایج لحیم کاری پرداختیم. در این بخش نحوه رفع مشکلات لحیم کاری را آموزش خواهیم داد.
• رفع مشکل گرم شدن بیش از حد اتصالات
در قسمت قبلی اشاره کردیم که گرم شدن بیش از حد اتصالات باعث سوختن لحیم و فلاکس و در نتیجه عدم جریان الکتریکی صحیح می شود. به منظور ترمیم مفاصل سوخته آن را با نوک چاقو بخراشید و یا با استفاده از ایزوپروپیل الکل و مسواک تمیز کنید.
• رفع مشکل اتصال ناخواسته بین دو بخش از برد
برای رفع این مشکل، لحیم اضافی را می توان با قرار دادن نوک هویه داغ در بین دو محل اتصال، جدا کرد.
• رفع مشکل لحیم کاری ضعیف
برای حل مشکل لحیم کاری ضعیف، پیشنهاد می کنیم محل اتصال را دوباره با ابزار لحیم کاری گرم کنید و لحیم بیشتری به آن اضافه نمایید تا مشکل لحیم کاری ضعیف در اثر کمبود لحیم حل شود.
• رفع مکشل وجود لحیم اضافی در کار
اگر مقدار لحیم اضافی کم باشد، می توانید با نوک ابزار داغ روی ان بکشید ولی اگر مقدار لحیم اضافی زیاد باشد، از قلع کش یا فیتیله لحیم کاری استفاده کنید.
• رفع مشکل عدم اتصال صحیح در بخش های پین و پد
همانطور که در بخش قبلی اشاره کردیم، این مشکل در دو صورت به وجود می آید. گفتیم اگر برد و محل اتصال کثیف باشد، لحیم به پین های قطعه موردنظر چسبیده ولی به پد متصل نمی شود. این مشکل را می توانید با ابزار داغ برطرف کنید. به این ترتیب که هویه داغ را به محل اتصال نزدیک کنید تا لحیم به خوبی بین پد و پین پخش شود.
حالت دوم هم زمانی زمانی بود که لحیم به پد متصل شده ولی با پین اتصال ندارد. برای برطرف کردن مشکل با این حالت نیز پیشنهاد می کنیم از ابزار لحیم کاری استفاده کنید و نوک آن را نزدیک پد و پین قرار دهید.
• رفع مشکل سیم های اضافی در لحیم کاری
مشکل هفتم که در قسمت قبل گفته شد، دیدن سیم های اضافی در لحیم کاری بود. برای حل این مشکل، نوک ابزار داغ را بین دو محل اتصال قرار دهید تا لحیم اضافی جدا شود. علاوه بر آن، از قلع کش یا فیتیله لحیم کاری نیز می توانید استفاده کنید.
جهت آموزش رفع لحیم سردی نیز می توانید روی لینک آن کلیک نمایید.
