رطوبت یکی از مهم‌ ترین عوامل آسیب ‌رسان به ساختمان، تجهیزات، فلزات، قطعات الکترونیکی و بسیاری از مصالح و محصولات است. در واقع اگر آب و بخار آب از مسیرهای کنترل ‌نشده وارد یک سازه یا قطعه شوند، به مرور باعث فرسایش مصالح، پوسته ‌شدن سطوح، رشد قارچ و کپک، خوردگی فلزات، پوسیدگی چوب و حتی خرابی قطعات الکترونیکی خواهند شد. به همین دلیل، عایق‌ کاری رطوبتی فقط محدود به پشت‌ بام یا سرویس بهداشتی نیست و در صنایع مختلف از ساختمان ‌سازی تا الکترونیک، خودروسازی، تجهیزات صنعتی و صنایع دریایی کاربرد دارد.
به عبارت ساده، عایق رطوبتی یک ماده یا سیستمی است که با ایجاد یک سد، پوشش یا لایه محافظ، میزان تماس آب و رطوبت با سطح یا ماده موردنظر را کاهش می ‌دهد. این عایق ممکن است به شکل یک لایه فیزیکی مانند ایزوگام و نوار بوتیل، پوشش مایع، رزین، ماده نفوذگر، ترکیب پلیمری یا حتی پوشش فلزی همچون روی باشد. بنابراین همه عایق ‌های رطوبتی را نیم توان با یک معیار واحد بررسی کرد. محل استفاده، جنس سطح، میزان تماس با آب، شرایط محیطی و روش اجرا، نوع مناسب عایق را تعیین می ‌کنند. به عنوان مثال در ساختمان سازی، استفاده از عایق رطوبتی ساختمان مانع نفوذ آب به پشت بام، دیوار، کف و سایر بخش های سازه می شود. در حالی که برای سطوح چوبی، انتخاب عایق رطوبتی می بایست با توجه به میزان تماس چوب با رطوبت و ترکیبات مناسب انجام شود.