مته یکی از پرکاربردترین ابزارآلات صنعتی است که هم در صنعت و هم در مصارف خانگی و عمومی کاربرد دارد. با توجه به نوع آلیاژی که قصد سوراخکاری آن را داریم و همچنین با توجه به ابزاری که برای سوراخکاری انتخاب می کنیم، می بایست از این میان انواع مته ، مناسب ترین آن را انتخاب کنیم. مته کبالت بهترین انتخاب برای سوراخ کردن ورق های فولادی، استیل و ... و گردبر کبالت نیز برای گرد بری فلزاتی مثل آهن و کبالت است.
افزایش طول عمر مته کبالت امکان پذیر است
از آن جا که این ابزار در میان انواع مختلف آن، یکی از پرکاربردترین ها محسوب می شود، قصد داریم در این مقاله به چگونگی افزایش عمر مته کبالت ، دلیل شکستن مته کبالت ، خنک کاری مته کبالت و نحوه تیز کردن مته کبالت بپردازیم. بنابراین پیشنهاد می کنیم تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

دلیل شکستن مته کبالت

یکی از مشکلاتی که ممکن است حین سوراخکاری و استفاده از دریل اتفاق افتد، شکستن این ابزار است. به همین دلیل در این قسمت، مواردی را که باعث این اتفاق می شوند را ذکر خواهیم کرد. برخی از این موارد عبارتند از :
  • استفاده از این ابزار برای سوراخ کردن مصالحی با جنس نامناسب این ابزار
همانطور که قبل تر هم اشاره شد، این ابزار انواع مختلفی دارند که هر یک برای سوراخکاری سطوحی با متریال مختلف است. بنابراین اگر از این ابزار برای سوراخ کردن سطحی با جنس نامتاسب آن استفاده کنید، ممکن است این قطعه در حین کار بشکند.
سوراخ کردن مصالحی با جنس نامناسب مته کبالت باعث شکستن آن می شود
  • درست جا نرفتن آن در سه نظام
اگر مته کبالت یا هر نوع مته دیگری به درستی در سه نظام دریل جا نرود، ممکن است در حین کار بشکند.
  • تنظیم اشتباه سرعت برش و سرعت پیشروی
چنانچه از دریل ستونی استفاده می ‌کنید، باید سرعت برش و سرعت پیشروی را به درستی انتخاب کنید، وگرنه امکان شکستگی افزایش می یابد. در واقع هر چه سایز این ابزار بزرگ تر باشد مقاومتش کم تر می شود، بنابراین احتمال شکستگی آن نیز بیشتر می شود. پس برای سوراخکاری قطعات سخت باید سرعت و دور سه نظام را کاهش داد. 
  • استفاده نکردن از روان کننده و خنک کننده مخصوص این ابزار
همانطور که می دانید هنگام سوراخکاری، اصطکاک زیادی بین این ابزار و قطعه کار به وجود می آید که باعث افزایش دمای این ابزار و حتی قطعه مورد نظر می شود. چنانچه سوراخکاری را به صورت طولانی مدت و بدون وقفه انجام دهید، افزایش زیاد دما موجب شکستن این ابزار می شود.

افزایش طول عمر مته کبالت

این ابزار هم مثل سایر ابزار صنعتی، نیاز به نگهداری اصولی دارد.

نگه داری صحیح از این ابزار می تواند عمر مفید آن ها را افزایش دهد. علاوه بر نگه داری، تعمیرات منظم آن ها نیز باعث افزایش عمر مفیدشان می شود. مثلا تیز کردن منظم، پاکسازی از تراشه ها و روغن کاری منظم از جمله کارهایی هستند که طول عمر این ابزار را افزایش می دهند. همچنین، در هنگام کار با این ابزار، خصوصا در شرایطی که فشار زیادی به آن وارد می شود، وجود ویزگی هایی مثل کلاچ ایمنی در دستگاه، می تواند از آسیب به آن جلوگیری کرده و ایمنی کاربر را حفظ نماید.

برای تیز کردن می توانید از تیز کننده ها استفاده کنید و برای پاکسازی از تراشه ها نیز می بایست پس از اتمام کار و خنک شدن، آن را با آب بشویید و سپس با یک جوله خشک نم آن را بگیرید. چنانچه تراشه ها و ذرات دیگر به آن چسبیده، می توانید از یک مسواک برای جدا کردن آن ها استفاده کنید.
همچنین برای افزایش طول عمر مته در بین هر سوراخکاری یک وقفه ایجاد کنید چرا که توقف های کوتاه از داغ شدن بیش از حد مته جلوگیری کرده و موجب افزایش طول عمر مته می گردد.

خنک کاری مته کبالت

همانطور که در بخش مربوط به دلایل شکستن مته کبالت اشاره کردیم، اگر هنگام کار با این ابزار، خنک کاری انجام نشود، عواقب بدی همچون شکستن مته در انتظارمان خواهد بود.
برای خنک کاری مته می توانید از هوا و یا مایع خنک کننده استفاده کنید.
در صورتی که قصد سوراخ کردن فلزات مخصوصا ابزاری مثل فولاد، فولاد ضد زنگ، چدن، آلومینیوم، مس و برنج را دارید، حتما باید از مایع خنک کننده استفاده کنید.
دلایل استفاده از خنک کننده و روان ساز در عملیات سوراخکاری و برش کاری عبارت است از :
  • کم کردن اصطکاک بین مته و قطعه مورد نظر
  • برداشتن تراشه ها و بخش های سایش شده
  • تمیزکاری و محافظت از خوردگی قطعه
  • حذف گرمای تولید شده در حین سوراخکاری برای ممانعت از سوختن مته
  • بهبود سطح قطعه
برای خنک کاری می توانید از هوا و یا مایعات کمک بگیرید. بهترین حالت، استفاده از ترکیب آب و روغن (به نسبت 1 به 20) است.

نحوه تیز کردن مته کبالت

مته ها پس از چند بار استفاده حالت تیزی اولیه خود را از دست می دهند . سر این ابزار با زاویه های 118 و 135 درجه تیز می شوند و سر آن ها برای سوراخکاری روی فلزات باید طوری تیز شود که بر روی قطعه کار، لغزش ایجاد نکند. به همین دلیل سرمته را به صورت خط شکسته تیز می کنند؛ این کار موجب براده برداری بهتر روی این ابزار می شود و در آخر انتهای سوراخ را صیقل می دهند.

نحوه تیز کردن مته کبالت