چسب 123 یکی از پرکاربردترین انواع چسب فوری است که به دلیل سرعت بالای خشک شدن، قدرت چسبندگی مناسب و امکان چسباندن متریال های مختلف، در تعمیرات، صنایع چوب و دکوراسیون، مونتاژ قطعات و بسیاری از کارهای روزمره مورد استفاده قرار می گیرد. این چسب از یک چسب مایع بر پایه سیانواکریلات و یک اسپری فعال کننده تشکیل شده است که در کنار یکدیگر، سرعت اتصال را افزایش می دهند. با این حال، کیفیت اتصال همه سطوح با این چسب یکسان نیست و نوع ماده، وضعیت سطح، شرایط محیطی و نحوه استفاده روی کیفیت اتصال تاثیرگذار است. بنابراین برای استفاده درست از این چسب، بهتر است علاوه بر شناخت کاربردهای آن، با ویژگی ها، سطوح مناسب و نامناسب و روش صحیح استفاده از آن نیز آشنا شویم. بنابراین پیشنهاد می کنیم تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
چسب 123 چیست؟
این چسب نوعی چسب فوری بر پایه سیانواکریلات است که برای اتصال سریع دو سطح استفاده می شود. این محصول در یک بسته بندی دو جزئی شامل چسب مایع با عنوان مایع چسب 123 و اسپری فعال کننده تحت عنوان اسپری چسب 123 عرضه می شود. چسب مایع وظیفه ایجاد اتصال را بر عهده دارد و اسپری فعال کننده باعث افزایش سرعت اتصال بین قطعات می شود. سیانواکریلات موجود در چسب، در حضور رطوبت موجود در محیط و روی سطوح وارد فرایند پلیمریزاسیون شده و به سرعت سخت می شود. به همین دلیل این چسب برای موقعیت هایی با نیاز به سرعت اتصال بالا، بهترین گزینه محسوب می شود. تفاوت اصلی این چسب با بسیاری از چسب های معمولی در همین سرعت بالای اتصال است. با این حال، سریع خشک شدن به این معنای مناسب بودن این چسب برای تمام متریال ها و در هر شرایطی نیست. برای مثال، بهتر است برای اتصالاتی که مدام تحت ضربه، کشش شدید، حرکت یا تماس زیاد با آب قرار دارند، از چسب های تخصصی تر استفاده شود.
کاربرد چسب 123
کاربرد چسب 123 به دلیل سرعت چسبندگی بالا و قابلیت اتصال مواد مختلف، بسیار زیاد است. از این چسب می توان برای تعمیر قطعات کوچک، مونتاژ سریع، اتصال بخش هایی از محصولات چوبی و ام دی اف (MDF)، برخی قطعات پلاستیکی و فلزی و همچنین کارهای ظریف استفاده کرد.
کاربرد چسب 123 برای چوب و MDF
از این چسب در صنایع چوب و دکوراسیون برای اتصال یا تثبیت سریع قطعات چوبی روی آن ها استفاده می شود. این ویژگی در کارهای مختلف مثل کابینت سازی، ساخت دکور، مونتاژ قطعات کوچک و نصب برخی اجزای تزئینی کاربرد دارد. برای سطوح چوبی، تمیز بودن محل اتصال بسیار مهم است. ضمنا از آن جا که در چوب های بسیار متخلخل، ممکن است بخشی از چسب به داخل سطح نفوذ کند، بنابراین نتیجه اتصال با چوب های متراکم متفاوت خواهد بود. پس در اتصالاتی با نیاز به تحمل بار یا فشار بالا، انتخاب چسب مخصوص چوب انتخاب بهتری است.
ضمنا برای چسباندن قطعات چوبی می توانید از انواع چسب چوب نیز استفاده کنید.
کاربرد چسب 123 برای پلاستیک
این چسب برای اتصال برخی از انواع پلاستیک مثل ABS، PVC، پلی کربنات و پلی استایرن کاربرد دارد و برای تعمیر یا مونتاژ قطعات پلاستیکی کوچک مورد استفاده قرار می گیرد ولی پلاستیک هایی مثل پلی اتیلن (PE) و پلی پروپیلن (PP) به دلیل انرژی سطحی پایین، به راحتی با این چسب متصل نمی شوند و برای اتصال آن ها به پرایمر یا چسب تخصصی نیاز است.
کاربرد چسب 123 برای فلز
از این چسب برای اتصال سریع قطعات فلزی کوچک و همچنین تثبیت برخی اجزای فلزی در زمان مونتاژ استفاده می شود. قبل از چسب کاری فلز باید سطح مورد نظر کاملا تمیز، خشک و عاری از چربی، گرد و غبار و زنگ زدگی سست باشد. البته برای اتصالات فلزی سازه ای یا قطعاتی که مدام تحت بار، لرزش یا ضربه هستند، بهتر است از چسبی تخصصی تری استفاده شود.
کاربرد چسب 123 برای شیشه، سرامیک و کاشی
یکی دیگر از کاربردهای چسب 123 اتصال برخی قطعات شیشه ای، سرامیکی و کاشی است. از آن جا که بسیاری از چسب های سیانواکریلاتی شفاف هستند، در اتصالات کوچک و ظریف، ظاهر محل اتصال کمتر به چشم می آید. برای این سطوح، تمیز بودن محل اتصال بسیار مهم است. چربی یا آلودگی مانع تماس مناسب چسب با سطح شود.
کاربرد چسب 123 برای سنگ
این محصول در برخی تعمیرات و اتصالات کوچک سنگی نیز مورد استفاده قرار می گیرد، برای مثال برای تثبیت سریع قطعات کوچک یا اتصال بخش هایی از یک قطعه بسیار کاربردی است. با این حال، نباید آن را در همه موارد جایگزین چسب های تخصصی سنگ دانست. برای اتصال سنگ های بزرگ، نصب سنگ های ساختمانی یا قسمت هایی با نیاز به تحمل وزن زیاد و برای ترمیم سنگ می بایست از چسب های تخصصی تر استفاده کرد. برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید مقاله ترمیم سنگ شکسته را مطالعه نمایید.
کاربرد چسب 123 برای چرم
چسب های فوری سیانواکریلاتی در برخی کارهای مربوط به چرم نیز کاربرد دارند و برای اتصال سریع بخش های کوچک، لبه ها یا قطعات تزئینی مورد استفاده قرار می گیرند. کنترل مقدار چسب در این موارد بسیار مهم است، زیرا استفاده بیش از اندازه می تواند ظاهر سطح را تغییر دهد یا باعث سفت شدن بیش از حد محل اتصال شود.
کاربرد چسب 123 در تعمیرات و مصارف عمومی
این چسب به دلیل سرعت بالای خشک شدن در تعمیرات روزمره مثل اتصال قطعات کوچک شکسته، تثبیت اجزای دکوراتیو، تعمیر برخی وسایل و مونتاژ قطعات کوچک نیز مورد استفاده قرار می یگرد. در واقع، مهم ترین مزیت چسب 123 در بسیاری از این کاربردها، ایجاد اتصال سریع در زمان کوتاه است، بنابراین زمانی که سرعت تعمیر یا مونتاژ مهم است، استفاده از آن بسیار کاربردی خواهد بود.
مزایا و ویژگی های چسب 123
مهم ترین ویژگی ها و مزایای چسب 123 عبارتنداز:
- سرعت اتصال بالا: استفاده از اسپری فعال کننده، سرعت ایجاد اتصال را به میزان قابل توجهی افزایش می دهد.
- چسبندگی اولیه بالا: چسب برای اتصال سریع بسیاری از قطعات کوچک مناسب است.
- کاربرد روی مواد مختلف: با توجه به نوع سطح، می توان از آن برای متریال هایی مثل چوب، MDF، برخی پلاستیک ها، فلز، شیشه، سرامیک و چرم استفاده کرد.
- مناسب برای اتصالات ظریف: امکان استفاده از مقدار کمی چسب، آن را برای برخی کارهای کوچک و دقیق مناسب کرده است.
- سهولت استفاده: چسب و فعال کننده به صورت جداگانه استفاده می شوند و فرایند کار نسبتا ساده است.
- مناسب برای تعمیرات سریع: یکی از مهم ترین نقاط قوت این محصول سرعت اتصال بالای آن است و به همین دلیل در مواقعی که زمان اهمیت دارد، بسیار مناسب و کاربردی است.
البته میزان چسبندگی، زمان لازم برای خشک شدن و مقاومت نهایی به موارد مختلفی همچون فرمولاسیون محصول، برند تولید کننده، نوع سطح و شرایط محیطی بستگی دارد.
اجزا و مواد تشکیل دهنده چسب 123
همانطور که پیش تر نیز اشاره شد، این چسب از دو بخش اصلی شامل چسب مایع سیانواکریلاتی و اسپری فعال کننده تشکیل می شود و هر یک نقش متفاوتی در فرایند اتصال دارند:
- چسب مایع سیانواکریلاتی
جزء اصلی چسب، یک ترکیب سیانواکریلاتی است که با قرار گرفتن روی سطح و در حضور مقدار مناسبی از رطوبت، به سرعت پلیمریزه و سخت می شود. نتیجه این فرایند، ایجاد یک لایه چسب جامد بین دو سطح است.
نوع دقیق سیانواکریلات و سایر مواد موجود در فرمولاسیون می تواند از یک محصول به محصول دیگر متفاوت باشد، بنابراین ترکیب شیمیایی دقیق بر اساس اطلاعات درج شده در برگه مشخصات محصول یا روی بسته بندی همان محصول مشخص می شود.
- اسپری فعالکننده
اسپری فعال کننده برای افزایش سرعت چسبندگی چسب استفاده می شود. ترکیبات این اسپری بسته به برند و فرمول محصول متفاوت است و معمولا با ایجاد شرایط مناسب برای واکنش و سخت شدن سریع تر چسب، زمان مورد نیاز برای ایجاد اتصال را کاهش می دهد.
آیا چسب 123 ضد آب است ؟
در پاسخ به این سوال می توان گفت که این چسب ها پس از خشک شدن تا حدی در برابر رطوبت مقاومت دارند اما برای آب بندی محیط های مرطوب مقاومت خوبی ندارند و در این شرایط ضد آب نیستند و بهتر است از این چسب برای اتصال قطعات در محیط های مرطوب استفاده نکنید.
- محیط های مرطوب مداوم
- نشت آب یا اتصال دائمی در معرض فشار آب
چسب 123 برای چه سطوحی مناسب است؟
چسب یک دو سه برای طیف مشخصی از سطوح قابل استفاده است، اما میزان چسبندگی آن به جنس و وضعیت سطح بستگی دارد. به طور کلی، از این چسب می توان برای چسباندن چوب، MDF، برخی پلاستیک ها، فلز، شیشه، سرامیک و چرم استفاده کرد.
| سطح | میزان سازگاری | نکته مهم |
| چوب | مناسب | نتیجه اتصال به تخلخل و وضعیت سنگ بستگی دارد |
| MDF | مناسب | برای مونتاژ و اتصال قطعات کوچک کاربرد دارد |
| ABS و برخی پلاستیک ها | مناسب | نوع دقیق پلاستیک مهم است |
| PVC | مناسب | تمیزی سطح روی کیفیت اتصال موثر است |
| فلز | مناسب | سطح مورد نظر باید تمیز و عاری از هرگونه چربی و آلودگی باشد |
| شیشه | مناسب در برخی کاربردها | برای اتصالات کوچک و ظریف مناسب تر است |
| سرامیک | مناسب | سطح مورد نظر باید تمیز و خشک باشد |
| چرم | مناسب در برخی کاربردها | مقدار چسب باید کنترل شود |
| سنگ | مناسب برای اصتالات سبک | برای اتصالات سنگین، چسب تخصصی سنگ مناسب تر است |
بنابراین پاسخ به سوال چسب 123 برای چه سطوحی مناسب است؟ یک فهرست ثابت از مواد نیست، بلکه باید نوع سطح، اندازه قطعه، میزان فشار و شرایط محیطی را نیز در نظر گرفت.
چسب 123 برای چه سطوحی مناسب نیست؟
این چسب با وجود کاربرد فراوان، برای همه مواد و همه شرایط انتخاب مناسبی نیست. برخی پلاستیک ها مانند PE و PP به دلیل ویژگی سطحی خود، چسبندگی ضعیفی با سیانواکریلات دارند. همچنین سطوح بسیار چرب، آلوده یا دارای گرد و غبار، بدون آماده سازی مناسب، اتصال با کیفیتی ایجاد نمی کنند. از طرفی، اگر قطعه پس از چسب کاری به طور مداوم در معرض ضربه، لرزش، کشش شدید یا فشار مکانیکی قرار داشته باشد، بهتر است از چسب های تخصصی تر استفاده شود. همچنین در مواردی که قطعه به طور مداوم در معرض آب یا رطوبت قرار دارد نیز نباید از این چسب انتظار مقاومت کامل در برابر آب داشت. در چنین شرایطی باید مشخصات فنی محصول و مقاومت آن در برابر رطوبت بررسی شود و در صورت نیاز، از چسب تخصصی مناسب استفاده شود.
آیا چسب 123 ضد آب است؟
به طور کلی نمی توان همه انواع این چسب را کاملا ضد آب معرفی کرد. برخی چسب های سیانواکریلاتی پس از سخت شدن تا حدی در برابر رطوبت مقاوم هستند، اما این موضوع با ضد آب بودن کامل یا مناسب بودن برای آب بندی دائمی یکسان نیست. اگر اتصال به طور مداوم با آب تماس دارد، تحت فشار آب قرار می گیرد یا هدف اصلی از چسب کاری جلوگیری از نشتی است، این چسب انتخاب مناسبی برای آب بندی محسوب نمی شود. در این شرایط باید از محصولی که برای محیط مرطوب، آب بندی یا تماس طولانی مدت با آب طراحی شده است، استفاده کرد. اگر به دنبال چسبی برای این موارد هستید بهتر است از چسب ماستیک یا چسب سیلیکون استفاده کنید.
نحوه استفاده از چسب یک دو سه
برای داشتن اتصالی با کیفیت حتما چسب را به روش زیر استفاده نمایید:
- آمادهسازی سطح: ابتدا دو سطح مورد نظر را بررسی کنید و گرد و غبار، چربی، روغن و آلودگی های موجود را از بین ببرید. سطح باید تا حد امکان تمیز و خشک باشد. وجود آلودگی بین چسب و سطح مورد نظر، سطح تماس واقعی را کاهش داده و باعث تضعیف اتصال می شود.
- استفاده از چسب مایع: مقدار مناسبی از چسب مایع را روی یکی از سطوح قرار دهید. رد اغلب موارد، استفاده بیش از اندازه مزیتی ندارد و اتفاقا ممکن است کنترل اتصال را دشوار کند. چسب های سیانواکریلاتی برای ایجاد اتصال نیازی به لایه ضخیم ندارند.
- استفاده از اسپری فعال کننده: فعال کننده را مطابق دستورالعمل محصول روی سطح مورد نظر اسپری کنید. در برخی محصولات، روش دقیق استفاده از فعال کننده متفاوت است. بنابراین دستورالعمل درج شده روی بسته بندی را مطالعه کنید.
- اتصال دو قطعه: دو قطعه را با دقت در موقعیت صحیح روی یکدیگر قرار دهید و طبق مدت توصیه شده، آن ها را ثابت نگه دارید. به دلیل سرعت خشک شدن بالا، بهتر است قبل از تماس دو قطعه، به طور دقیق محل قرارگیری آن ها را مشخص کنید.
- زمان دادن برای رسیدن به استحکام مناسب: سخت شدن اولیه سریع به معنای رسیدن فوری به حداکثر استحکام نهایی نیست. زمان لازم برای تثبیت کامل اتصال به نوع چسب، جنس سطح، مقدار چسب، دما، رطوبت و شرایط کار بستگی دارد، بنابراین برای زمان دقیق، دستورالعمل سازنده محصول را ملاک قرار دهید.
