اسپری زینک چیست ؟
ذرات ریز روی پس از پاشش روی سطح فلزی قرار می گیرند و با تشکیل یک پوشش یکنواخت، تماس مستقیم فلز با عوامل خورنده را کاهش می دهند. لازم به ذکر است که روی فقط به عنوان یک مانع فیزیکی عمل نمی کند؛ این فلز به عنوان لایه محافظ فعال نیز عمل کرده و در صورت وجود رطوبت و عوامل خورنده، قبل از فلز پایه واکنش داده و اکسید می شود و به این ترتیب از فولاد یا اهن زیرین محافظت می کند.
اسپری گالوانیزه در مدل ها و فرمولاسیون های مختلف تولید می شود و انتخاب آن باید بر اساس جنس سطح، شرایط محیطی و نوع کاربرد انجام شود. از این محصول برای قطعات و سازه های فولادی، تجهیزات فلزی، اتصالات و بخش هایی که پس از برش یا جوشکاری نیاز به ایجاد یا ترمیم پوشش محافظ دارند نیز استفاده می شود. در مجموع، این اسپری روشی سریع و کاربردی برای ایجاد پوشش محافظ روی فلزات (مخصوصا در شرایطی که اجرای روش هایی همچون گالوانیزه کردن صنعتی یا تعویض قطعه امکان پذیر یا مقرون به صرفه نباشد) است.
کاربرد اسپری زینک
- محافظت از محل جوشکاری: برای پوشش درزها و نقاط جوش خورده و کاهش احتمال شروع خوردگی در این قسمت ها استفاده می شود.
- پوشش لبه های برش خورده و سوراخ ها: بخش هایی که هنگام برش یا سوراخکاری، پوشش محافظ فلز آسیب دیده اند، با اسپری زینک پوشش داده می شوند.
- ترمیم پوشش های زینک کاری شده: برای بازسازی قسمت های آسیب دیده سطوحی که پیش تر با روی پوشش داده شده اند.
- محافظت از قطعات و سازه های فلزی: این محصول برای ایجاد یک لایه محافظ روی انواع قطعات فولادی و فلزی در محیط های مستعد خوردگی استفاده می شود.
- بهبود ظاهر سطح: این محصول علاوه بر محافظت، پوششی یکنواخت روی سطح ایجاد کرده و ظاهر قسمت های ترمیم شده یا جوشکاری شده را بهتر می کند.
از این محصول در صنایع مختلف از کشتیرانی و تاسیسات دریایی، صنایع نفت و گاز پتروشیمی (برای لوله انتقال نفت و گاز، مخازن تحت فشار، فلنج ها برای جلوگیری از خوردگی در محیط های خورنده)، پل ها و سازه های فلزی که در محیط های باز ساخته می شوند و در نیروگاه های برق آبی و حرارتی برای محافظت از توربین ها، دیگ های بخار و مبدل های حرارتی استفاده می شود.
برای جلوگیری از زنگ زدگی فلزات می توانید از اسپری wd40 نیز استفاده کنید.
ویژگی اسپری زینک
- این محصول در برابر دمای بالا دوام زیادی دارد
- با دوام در برابر زنگ زدگی و خوردگی فلزات و قابلیت رنگ آمیزی
- افزایش طول عمر فلزات با استفاده از این محصول
- قابلیت خشک شدن سریع و مقاومت عالی در برابر موادهای شیمیایی
- از دیگر مزایا اسپری زینک می توان به قدرت چسبندگی بالای آن و استفاده آسان اشاره کرد.
- مقاومت بسیار عالی در برابر عوامل محیطی سرما ، گرما ، رطوبت
- قابلیت تحمل دما تا 600 درجه سانتی گراد
مزایا اسپری زینک
این محصول علاوه بر ایجاد یک پوشش محافظ در برابر خوردگی، از نظر نحوه اجرا نیز مزایایی دارد که استفاده از آن را برای ترمیم و پوشش دهی سطوح فلزی آسان تر می کند. این محصول بدون نیاز به تجهیزات پیچیده یا حرارت دهی قطعه قابل استفاده است و مستقیما روی بخش موردنظر اعمال می شود. همچنین امکان استفاده از آن برای قطعات با ابعاد و شکل های مختلف وجود دارد و در صورت انتخاب محصول مناسب، می توان از پوشش ایجاد شده برای مدت طولانی در برابر عوامل خورنده محافظت کرد.
از مهم ترین مزایای اسپری زینک می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- عدم نیاز به حرارت دهی قطعه: پوشش دهی با این محصول بدون نیاز به گرم کردن قطعه یا قرار دادن آن در حمام روی مذاب انجام می شود، بنابراین برای ترمیم موضعی پوشش های فلزی گزینه مناسبی است.
- قابل استفاده برای قطعات با اندازه های مختلف: برخلاف برخی روش های پوشش دهی که محدودیت ابعاد دارند، از این محصول می توان برای قطعات کوچک تا سازه های بزرگ مورد استفاده کرد.
- امکان اجرای پوشش در محل: این محصول امکان ترمیم قسمت های آسیب دیده سازه های فلزی را در محل فراهم می کند و در بسیاری از موارد نیازی به جا به جایی قطعه یا سازه نیست.
- محافظت طولانی مدت در برابر خوردگی: لایه روی ایجاد شده از سطح فلز در برابر رطوبت و عوامل خورنده محافظت می کند و دوام پوشش به نوع محصول، ضخامت اجرا و شرایط محیطی بستگی دارد.
- امکان تنظیم ضخامت پوشش: با انتخاب محصول مناسب و اجرای تعداد لایه های مورد نیاز، می توان ضخامت پوشش را متناسب با شرایط سطح و میزان حفاظت مورد انتظار تنظیم کرد.
- امکان رنگ آمیزی سطح: در صورت سازگاری رنگ با پوشش زینک و رعایت دستورالعمل تولیدکننده، می توان سطح را پس از آماده سازی مناسب رنگ آمیزی کرد.
- مقاومت در شرایط محیطی مختلف: برخی از انواع این محصول، برای مقاومت در برابر دمای بالا یا محیط های خورنده تولید می شوند، بنابراین انتخاب فرمولاسیون مناسب، نقش مهمی در دوام پوشش ایجاد شده دارد.
مواد سازنده اسپری زینک
- پودر یا ذرات روی: مهم ترین جزء فعال در این محصول است که پس از پاشش روی سطح فلزی، لایه ای حاوی روی ایجاد می کند. این ذرات علاوه بر ایجاد پوشش محافظ، در حفاظت گالوانیکی نیز نقش دارند و به کاهش خوردگی فلز پایه کمک می کنند.
- رزین یا ماده چسباننده: رزین، ذرات روی را در کنار یکدیگر نگه می دارد و باعث چسبیدن پوشش ایجاد شده به سطح فلز می شود. نوع رزین مورد استفاده بر چسبندگی، انعطاف پذیری، مقاومت و دوام پوشش موثر است
- حلال: حلال به تنظیم غلظت ترکیب و قابلیت پاشش آن از طریق نازل کمک می کند. پس از اسپری شدن، بخشی از حلال تبخیر می شود و لایه پوشش روی سطح باقی می ماند. ضمنا نوع حلال مورد استفاده به فرمولاسیون محصول بستگی دارد.
- مواد افزودنی: برای بهبود ویژگی هایی مثل پایداری ترکیب، پاشش یکنواخت، سرعت خشک شدن و کیفیت پوشش، ممکن است از افزودنی های مختلفی استفاده شود. مقدار و نوع این مواد در فرمولاسیون های مختلف متفاوت است.
- آلومینیوم یا سایر رنگدانه ها: در برخی محصولات، مخصوصا فرمولاسیون های زینک-آلومینیوم، از آلومینیوم در کنار روی استفاده می شود و برای رسیدن به رنگ و ظاهر مشخص، رنگدانه های دیگری به ترکیب اضافه می شود.
زمان خشک شدن اسپری زینک
زمان خشک شدن اسپری زینک به شرایط و دمای محیطی ، رطوبت ، ضخامت لایه بسیار بستگی دارد اما در شرایط ایده آل برای خشک شدن به 10 الی 15 دقیقه نیاز دارد و پس از گذشت 5 ساعت می توانید سطح را برای رنگ آمیزی نیز آماده کنید. توجه داشته باشید تا خشک شدن کامل به سطح زینک کاری شده ، به هیچ عنوان دست نزنید.
سطح فلز را چگونه برای گالوانیزه با اسپری زینک آماده کنیم ؟
برای آماده سازی سطح فلز باید هر گونه آلودگی ، براده و زنگ زدگی را توسط ابزارهای دستی و برقی تمیز کنید چرا که صیقلی و صاف بودن سطح فلز مواد روی را به خوبی در خود نگه می دارد و از جاری شدن آن در سطح عمودی جلوگیری می کند. آماده سازی مناسب سطح برای به دست آمدن سطحی صاف پس از رنگ آمیزی بسیار مهم است.
با توجه به این مقاله اگر علاقه مند به مطالعه مقاله مرتبط هستید ، مقاله لوله گالوانیزه چیست ؟ را مطالعه نمایید.
آیا اسپری زینک روی فلزاتی به جز آهن و فولاد هم قابل استفاده است؟
کاربرد اصلی اسپری زینک برای آهن و فولاد است، اما در برخی شرایط می توان از این محصول روی فلزات دیگر نیز استفاده کرد. با این حال، نتیجه استفاده روی تمام فلزات یکسان نیست و نوع اسپری، آماده کردن سطح و مشخصات محصول در میزان چسبندگی و مقاومت پوشش ایجاد شده موثر است. اسپری زینک روی فولاد و آهن،سازگاری بهتری دارد و علاوه بر ایجاد پوشش محافظ، از طریق حفاظت گالوانیکی نیز به محافظت از فلز کمک می کند. از اسپری زینک می توان برای ترمیم بخش های آسیب دیده فولاد گالوانیزه نیز استفاده کرد. امکان استفاده از اسپری زینک روی چدن (پس از تمیزکاری و آماده سازی مناسب سطح) نیز وجود دارد.
استفاده از اسپری زینک روی آلومینیوم، مس، برنج و استیل ضدزنگ به شرایط بیشتری نیاز دارد. برای مثال، چسبندگی اسپری زینک روی آلومینیوم ممکن است ضعیف تر باشد، بنابراین بهتر است محصولی که سازگاری آن با آلومینیوم به طور مشخص توسط تولیدکننده اعلام شده است، خریداری شود. ضمنا لازم به ذکر است که آماده سازی سطح از طریق چربی زدایی، تمیزکاری و در صورت نیاز زبر کردن سطح و استفاده از پرایمر مناسب نیز به چسبندگی بهتر کمک می کند.
در مورد خود فلز روی یا زینک نیز اسپری زینک انتخاب اصلی محسوب نمی شود و بهتر است محصول تخصصی و مناسب همان سطح انتخاب و خریداری شود.
مزایا اسپری زینک نسبت به رنگ های سنتی
نکات ایمنی در استفاده از اسپری زینک
برای استفاده از این محصول حتما نکات زیر را مورد توجه قرار دهید:
- توجه کنید که این محصول زیان آور و قابل اشتعال است و استنشاق بخارهای آن یا تماس این ماده با پوست ممکن است باعث حساسیت شود. لذا برای استفاده از این اسپری ، از تهویه و پوشش مناسب استفاده کنید.
- ظروف آئروسل یا اسپری را نباید در زیر نور مستقیم خورشید یا نزدیک به منابع گرما نگهداری کرد. برای جزئیات بیشتر به برگ راهنمای محصول مراجعه کنید.
نحوه استفاده از اسپری زینک
- قوطی اسپری را دست کم به مدت 10 ثانیه به‌خوبی تکان دهید تا مواد داخل آن کاملاً مخلوط شوند.
- قبل از پوشش، تمام سطوح باید آماده شوند؛ یعنی عاری از رطوبت، زنگ‌زدگی، گرد و غبار، روغن و گریس باشند.
- به آرامی اسپری کنید و نازل را موازی با سطح تحت پوشش نگه دارید. پوشش را به آهستگی پیش ببرید تا سطح را کاملاً بپوشاند. از انباشته شدن اسپری و ضخیم شدن برخی قسمت‌های سطح جلوگیری کنید.
- برای به دست آوردن ضخامت مورد نظرتان با روش فوق چندین لایه اِعمال کنید. ضخامت معمول بین 80 تا 300 میکرون است اما در صورت نیاز می توانیم ضخامت اسپری را تا 500 میکرون نیز افزایش دهیم.
- حین کار، قوطی اسپری را هر از گاهی تکان دهید تا توزیع یکنواخت محتویات حفظ شود و پس از استفاده، قوطی را برعکس کنید و به مدت کوتاهی اسپری کنید تا دریچه قبل از ذخیره سازی پاک شود.
- اسپری را به یک باره بر روی سطوح حساس به کار نبرید. اگر تردید دارید، قبل از استفاده ناحیه کوچکی از سطح را به آن آغشته کرده و نتیجه را بررسی کنید.
- برای جلوگیری از تجمع رنگ سفید، سطح پوشش داده شده را با لایه ای رنگ می پوشانیم. این لایه به‌عنوان محافظی جداگانه از سطح فلز عمل می کند.
