یکی از مهم ترین بخش های تشکیل دهنده دریل ، سه نظام است. این ابزار نقش مهمی در نگه داشتن مته و سایر لوازم های جانبی دارد و انتخاب مناسب آن می تواند تاثیر مستقیمی بر روی عملکرد سوراخکاری روی سطح داشته باشد. در این مقاله قصد داریم در مورد سه نظام چیست؟ کاربرد سه نظام ، انواع و طریقه باز کردن سه نظام دریل را به طور کامل شرح دهیم تا بتوانید بهترین انتخاب در این محصول را داشته باشید.

سه نظام دریل چیست ؟ سه نظام ابزاریست که مته را روی دریل نگه می دارد و از لغزش مته جلوگیری می کند

سه نظام چیست ؟

منظور از سه نظام چیست؟ ابزاریست که بر روی دستگاه های مخصوص نصب می شود و برای باز و بسته کردن این ابزار از نوع آچارخور باید از قطعه ای به نام آچار سه نظام استفاده کرد. این ابزار به راحتی می تواند مته را محکم نگه دارد و از لغزش آن در حین سوراخکاری جلوگیری کند و بدون وجود آن کار سوراخکاری غیر ممکن خواهد بود. به طور کلی کاربرد سه نظام چه از نوع آچاری و چه از نوع اتومات جلوگیری از لغزش و سوراخکاری با دقت بالا می باشد.

ضمنا برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد دستگاه های سوراخکاری می توانید مقاله دریل چیست؟ را مطالعه نمایید.

کاربردهای سه نظام دریل

وظیفه این قطعه وظیفه محکم نگه داشتن مته و سایر متعلقات سازگار با ابزار روی محور دریل است تا هنگام چرخش، ابزار بدون لغزش و جا به‌ جایی کار کند. در واقع، این قطعه واسطه‌ بین محور دستگاه و مته است و با ایجاد گیرایی مناسب، امکان انتقال نیروی چرخشی به ابزار سوراخکاری را فراهم می‌ کند. 

یکی از اصلی‌ ترین کاربردهای سه نظام ، نگه داشتن مته برای سوراخکاری است. با توجه به نوع ابزار سوراخکاری، می‌ توان از دریل برای ایجاد سوراخ در موادی مثل چوب، فلز، پلاستیک و برخی مصالح استفاده کرد. البته انتخاب مته مناسب باید متناسب با جنس سطح و نوع دستگاه انجام شود و سه نظام نیز باید ظرفیت لازم برای نگه داشتن شفت مته را داشته باشد.

این قطعه فقط برای مته‌ های معمولی کاربرد ندارد، بلکه در مدل‌ های سازگار می‌ توان از آن برای نگه داشتن برخی سری‌ های پیچ‌ گوشتی و متعلقات چرخشی نیز استفاده کرد. به همین دلیل، از دریل مجهز به سه نظام مناسب در کنار سوراخکاری، می توان برای باز و بسته کردن پیچ‌ ها و برخی کارهای سبک دیگر نیز استفاده کرد. سه نظام‌ های اتوماتیک نیز امکان تعویض سریع‌ تر مته و متعلقات را بدون نیاز به آچار فراهم می‌ کنند. 

از دیگر کاربردهای مهم این قطعه، ثابت نگه داشتن ابزار در هنگام کار است. اگر مته به‌ درستی بسته نشده باشد، ممکن است هنگام چرخش دچار لغزش یا لقی شود و در نتیجه دقت سوراخکاری کاهش پیدا یابد. به همین دلیل، فک‌ های این قطعه باید شفت مته را به‌ صورت محکم و یکنواخت درگیر کنند تا ابزار در زمان کار از جای خود خارج نشود. 

سه نظام در دریل‌ برقی، دریل‌ شارژی و برخی از مدل های دریل‌ چکشی نیز کاربرد دارد، در نتیجه، کاربرد سه نظام را می‌ توان در سه نقش اصلی خلاصه کرد:
  1. نگه داشتن مته یا متعلقات
  2. انتقال حرکت چرخشی دریل به ابزار
  3. ایجاد ثبات هنگام انجام کار
هرچه این قطعه از کیفیت و دقت ساخت بهتری برخوردار باشد و مته نیز به‌ درستی داخل آن بسته شود، احتمال لغزش و لرزش کمتر شده و کیفیت سوراخکاری افزایش خواهد یافت.

تفاوت سه نظام دستی و اتوماتیک

در نوع دستی و یا همان آچار خور برای باز و بسته کردن ابزار سوراخکاری نیاز به یک آچار مخصوص به نام آچار سه نظام دریل می باشد اما در نوع اتومات برای باز و بسته کردن ابزار سوراخکاری ، نیازی به هیچ مدل آچار نیست و تنها با چرخاندن بدنه آن به طور کامل بسته می شود و این مهم ترین تفاوت سه نظام آچاری با سه نظام اتوماتیک است. البته بهتر است برای کارهای سنگین و سوراخکاری های صنعتی از نوع دستی استفاده کنید و برای کارهای سبک و خانگی نوع اتومات گزینه مناسب تری می باشد و انتخاب این دو مدل بستگی به نیاز کاربر دارد. به طور کلی تفاوت سه نظام دستی و اتوماتیک در نحوه تنظیم ، سرعت تعویض و قدرت نگهداری ابزار سوراخکاری می باشد.

تفاوت سه نظام دستی و سه نظام اتوماتیک

سه نظام اتوماتیک بهتر است یا آچاری؟

سوال بسیاری از افراد این است که ، سه نظام اتوماتیک بهتر است یا آچاری؟ پاسخ این سوال کاملا بستگی به نوع کار و نیازهای شما دارد. این دو ابزار هر دو برای محکم نگه داشتن ابزار سوراخکاری طراحی شده اند اما از نظر میزان سرعت در باز و بسته شدن و حتی نوع کاربرد آن ها در صنعت های مختلف متفاوت است. برای مثال در پروژه های سنگین احتمال لغزش ابزار سوراخکاری در نوع آچار خور بیشتر می باشد به همین دلیل افرادی که سوراخکاری های سنگین را انجام می دهند باید از نوع آچارخور این ابزار استفاده کنند چرا که قدرت نگهداری ابزار سوراخکاری درنوع اتومات ، برای کارهای سنگین بسیار کم تر است.

به طور کلی ، تعویض سه نظام در نوع آچاری به زمان بیشتری نیاز دارد. اما از نظر گیرایی نسبت به نوع اتومات محکم تر و با دوام تر هستند و این تنها معایب سه نظام اتوماتیک محسوب می شود.

برای ثابت نگه داشتن قطعات و جلوگیری از لغزش در حین سوراخکاری می توانید از گیره زیر دریلی استفاده کنید این ابزار نیز نقش مهمی در سوراخکاری سطح های مختلف دارد.

سه نظام آچاری 1.5 تا 13 میلی متر اس تی ای

تعویض مته دریل بدون سه نظام

منظور از تعویض مته دریل بدون سه نظام چیست؟ همانطور که می دانید این محصول به دو دسته آچاری و اتومات تقسیم بندی می شود و در برخی از مدل ها تعویض مته دریل بدون آچار انجام می شود اما در برخی از دستگاه ها ، برای تعویض سه نظام باید از آچار مخصوص خودش استفاده شود.

باز کردن سه نظام  بستگی به نوع ابزار دارد در این صفحه طریقه باز کردن سه نظام  ، به شما کاربران گرامی آموزش داده می شود تا با کسب اطلاعات کافی به راحتی این ابزار را در صورت نیاز تعویض کنید.

به این نکته توجه کنید که تاب داشتن سه نظام دریل ، باعث شکسته شدن ابزار سوراخکاری می شود بنابراین در صورت تاب داشتن اقدام به تعویض سه نظام دریل کنید.

تعویض سه نظام دریل

تعویض سه نظام دریل

نحوه بازکردن سه نظام دریل در تعویض سه نظام بسیار مهم است و با آموزش تعویض سه نظام دریل  به راحتی می توانید انواع سه نظام را تعویض کنید بنابراین قبل از هر کاری با روش تعویض سه نظام دریل آشنا شوید.
باز کردن سه نظام دریل بستگی به نوع دستگاه و ابزار شما دارد به طور کلی جهت تعویض سه نظام، ابتدا باید به سایز این ابزار توجه کنید ،  سپس از متصل نبودن دستگاه سوراخکاری به برق و یا باطری مطمئن شوید و ابزار قبل را تا بیش ترین حدی که امکان دارد باز کنید پیچ داخل سه نظام دریل را جهت ساعتگرد باز نمائید. لازم به ذکر است که بعضی از پیچ ها با آچارآلن و بعضی دیگر با پیچ گوشتی باز می شوند و وقتی که شل شد آن را از دستگاه جدا کنید ، سپس نوع جدید این محصول را روی دستگاه سوراخکاری قرار دهید و برای این که کامل محکم شود جهت عقربه های ساعت آن را بچرخانید و از سفت شدن آن مطمعن شوید.
دهانه آن را تا انتها باز کنید و از طریق پیچ مخصوص آن را به دستگاه محکم کنید.

تعویض سه نظام دریل شارژی

نحوه تعویض سه نظام دریل شارژی نیز همانند سایر ابزارهای سوراخکاری می باشد اما به دلیل این که نوع شارژی از طریق باتری روشن می شوند قبل از باز کردن ابتدا باید ، باتری داخل دریل شارژی را در بیاورید.دقت کنید که سه نظام داخل دریل شارژی دارای پیچ است یا خیر؟ سپس لوازم مورد نیاز برای باز کردن سه نظام دریل شارژی را تهیه کنید یکی از مهم ترین لوازم مورد نیاز برای تعویض سه نظام ، آچار مخصوص این ابزار است و شفت دریل دقیقا پشت این ابزار که دارای دو ضلع تخت شده است قرار دارد. با استفاده از پایه تعویض سه نظام که به صورت قطعه فلزی مربعی شکل است ، باز کردن آن راحت تر می شود و روی گیره های روی میزی نصب می شوند.

روغن کاری سه نظام دریل

همانطور که می دانید در داخل و قسمت خارجی ابزارهای سوراخکاری قطعات متحرکی ساخته شده اند و یکی از کارهایی که می تواند طول عمرآن ها را افزایش دهد روغن کاری است. روغن کاری سه نظام دریل ، بسیار اهمیت دارد. برای این کار ابتدا مته را خارج کرده و در حالی که شیارهای سه نظام از هم جدا هستند با استفاده از یک روغن روان کننده فلزی مانند اسپری Wd40 ، استفاده کنید و این اسپری را در جایی که ابزار سوراخکاری می روند پاشش کنید. بهتر است ابزار نگهدارنده سوراخکاری را چند بار شل و محکم کنید تا اسپری به تمام نقاط پخش شود. یکی از علت های قفل شدن سه نظام دریل استفاده نکردن از روغن های روان کاری می باشد برای جلوگیری از قفل شدن سه نظام اتوماتیک می توانید از این روش استفاده کنید.

برای روغن کاری سه نظام دریل می توانید از اسپری Wd40 ایرانی و یا اسپری کنتاکت شور چرب اوکی استفاده کنید.

چرا مته در سه نظام لق می زند؟

لق زدن مته در سه نظام یکی از مشکلاتی است که باعث کاهش دقت سوراخکاری شده و هنگام کار باعث ایجاد لرزش می شود. یکی از ساده‌ ترین دلایل این مشکل، بسته نشدن صحیح مته است. بنابراین قبل از بررسی سایر موارد، باید از قرار گرفتن صحیح مته در مرکز این قطعه مطمئن شد. وجود براده یا آلودگی بین فک‌ ها و بدنه مته نیز یکی از موانع قرارگیری صحیح مته است.
فرسودگی یا آسیب دیدن فک‌ های سه نظام از دیگر دلایل لقی ابزار سوراخکاری است. همچنین اگر خود مته تاب داشته یا شفت آن آسیب دیده باشد، حتی در صورت بسته شدن صحیح سه نظام نیز ممکن است هنگام چرخش دچار لرزش شود. برای تشخیص مشکل، می‌ توان مته را با یک نمونه سالم تعویض و نحوه چرخش آن را بررسی کرد. اگر لقی با وجود استفاده از ابزار سالم همچنان ادامه داشت، ممکن است قطعه ابزارگیر نیاز به تعمیر یا تعویض داشته باشد.

علت گیر کردن سه نظام دریل چیست؟

گیر کردن سه نظام دریل به دلایل مختلفی رخ می دهد و باز و بسته کردن آن را برای کاربر دشوار یا حتی غیرممکن می کند. تجمع گرد و غبار، براده‌ های چوب و فلز و آلودگی در قسمت داخلی قطعه، یکی از دلایل رایج این مشکل است، به‌خصوص زمانی که دریل برای مدت طولانی در محیط‌ های کارگاهی و پر از گرد و غبار استفاده شود. زنگ‌ زدگی یا خشک شدن قسمت‌ های متحرک نیز حرکت فک‌ های سه نظام را مختل می کند.

در برخی موارد، وارد شدن فشار زیاد هنگام بستن مته یا استفاده مداوم از سه نظام باعث فرسودگی فک‌ ها و قطعات داخلی آن می شود. برای رفع مشکل، ابتدا باید مته را خارج کرده و قسمت‌ های مختلف سه نظام را از نظر وجود براده و آلودگی بررسی و تمیز کرد. در صورت نیاز می‌ توان قسمت‌ های متحرک را با مقدار مناسبی روان‌ کننده مناسب سرویس کرد. اگر سه نظام همچنان گیر داشته یا قطعات داخلی آن دچار آسیب و فرسودگی شده باشند، تعمیر یا تعویض آن ضروری است.